Bireysel Emeklilik Sistemi Nedir?

Bireysel Emeklilik Sistemi, emekliliğiniz için güvenli bir şekilde tasarruf yapmanızı ve bu tasarruflarınızı yatırıma dönüştürmenizi sağlayan özel bir sistemdir. Yatırımlarınızla elde ettiğiniz birikimi emeklilikte ister toplu para, ister emeklilik maaşı olarak almanızı sağlar.

Bireysel Emeklilik Sistemi sosyal güvenlik sistemine ek olarak ikinci bir emeklilik geliri sağlayan, fonların uzman özel portföy yönetim şirketleri tarafından yönetildiği bir sistemdir.

Devlet tarafından vergi avantajı ve devlet katkısı ile desteklenir. Sosyal güvenlik sistemini tamamlayıcı bir sistemdir. Bu sisteme katılım, sosyal güvenlik kuruluşlarından farklı olarak isteğe bağlıdır.


Bireysel Emeklilik Sistemi’nin Temel Unsurları

Emeklilik Şirketi: Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu'na göre kurulan ve bu kanuna göre emeklilik branşında faaliyet göstermek üzere ruhsat almış şirkettir.

Katılımcı: Emeklilik sözleşmesine göre ad ve hesabına şirket nezdinde bireysel emeklilik hesabı açılan fiil ehliyetine sahip gerçek kişidir.

Bireysel Emeklilik Aracısı: Emeklilik şirketlerinin emeklilik sözleşmelerine aracılık eden veya bunları şirket adına yapan kişidir.

Bireysel Emeklilik Sözleşmesi: Emeklilik sözleşmesi, şirket nezdinde bireysel emeklilik hesabı açılması, hesaba katkı payı ödenmesi, ödenen katkı paylarının tercih edilen fonlarda yatırıma yönlendirilmesi ve hesapta biriken paraların hak sahiplerine ödenmesine ilişkin esas ve usuller ile tarafların bu kapsamdaki diğer hak ve yükümlülüklerini düzenleyen sözleşmedir. Emeklilik sözleşmesi bireysel veya grup emeklilik sözleşmesi olarak yapılabilir. Grup emeklilik sözleşmesi, gruba bağlı bireysel veya işveren grup emeklilik sözleşmesi olarak düzenlenir.

Emeklilik Yatırım Fonu: Emeklilik şirketi tarafından kanun kapsamında kurulan ve portföy yönetim şirketlerince yönetilen, katılımcıların sisteme yatırdıkları katkı paylarının değerlendirildiği yatırım aracıdır.

Portföy Yöneticisi: Sermaye Piyasası Kurulu'ndan yetki belgesi almış emeklilik şirketlerinin emeklilik fonlarını yönetmek üzere anlaşma yaptığı, Sermaye Piyasası Kurulu'nca uygun görülen portföy yönetim şirketidir.

Saklayıcı: Fon portföyündeki varlıkların saklandığı, Sermaye Piyasası Kurulu'nca uygun görülen saklama kuruluşudur.

Katkı Payı: Emeklilik sözleşmesine göre şirkete ödenen, giriş aidatı hariç, tasarrufa yönelik tutardır.

Birikim: Devlet katkısı ve getirileri hariç, katılımcının bireysel emeklilik hesabında bulunan toplam tutardır.

Devlet Katkısı: Devlet katkısı, 4632 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesine göre devlet tarafından katılımcının bireysel emeklilik hesabına ödenen tutardır.


Sisteme Giriş ve Haklar

Bireysel Emeklilik Sistemi'ne Giriş

Fiil ehliyetini sahip kişiler Bireysel Emeklilik Sistemi'ne katılabilir. Emeklilik sözleşmesi, şirket tarafından reddedilmediği takdirde, varsa blokaj süresinin tamamlanmasını müteakip, katkı payı olarak yapılan ilk ödemenin şirket hesaplarına nakden intikal ettiği tarihte yürürlüğe girer. Teklifin şirket tarafından reddedilmesi halinde, verilen ödeme talimatları iptal ettirilir ve varsa yapılan tüm ödemeler hiçbir kesinti yapılmadan beş iş günü içinde ödeyene iade edilir.

Bireysel Emeklilik Sistemi'nde emeklilik sözleşmeniz yürürlüğe girmeden önce cayma hakkınız vardır. Cayma halinde durumu, şirketimizin çağrı merkezine veya mektup, faks yahut güvenli elektronik imza ile şirketimize bildirmeniz gerekmektedir.

Teklif formunun imzalanmasını veya teklifin onaylanmasını müteakip altmış gün içinde cayma hakkına sahipsiniz. Cayma bildiriminin şirkete ulaşmasını müteakip verilen ödeme talimatları iptal ettirilir ve yapılan tüm ödemeler, fon toplam gider kesintisi haricinde hiçbir kesinti yapılmadan, varsa yatırım gelirleriyle birlikte on iş günü içinde ödeyene iade edilir.

Sunulan Haklar Nelerdir?

a) Hakların Kullanımı

Bireysel emeklilik sözleşmesinde ve gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesinde, sözleşmeden doğan haklar kural olarak katılımcı tarafından kullanılır. Bu sözleşmelerde, sistemden ayrılma ve emeklilik hakkı hariç diğer hakların katılımcı ad ve hesabına katkı payı ödeyen kişiler tarafından kullanılması kararlaştırılabilir.

İşveren grup emeklilik sözleşmesinde, fon dağılımı değişikliği, emeklilik planı değişikliği ve birikimin aktarımı hakları, sözleşmede belirlenen hak kazanma süresi sonuna kadar kural olarak sponsor kuruluş tarafından kullanılır. Emeklilik sözleşmesinde belirtilmesi koşuluyla, sponsor kuruluş, fon dağılımı değişikliği hakkının kullanımını katılımcıya devredebilir. Katılımcının kabul etmesi durumunda, bu fıkrada belirtilen haklar, hak kazanma süresi tamamlandıktan sonra da sponsor kuruluş tarafından kullanılabilir.

b) Fon Karması Değişikliği

Bireysel emeklilik hesabındaki birikimin ve ödenen katkı paylarının fonlar arasındaki dağılım oranlarını veya tutarlarını, 1 yılda azami 6 kez değiştirebilirsiniz.

Katkı payı dağılım oranları; değişiklik talebinde bulunulan tarihten itibaren ödenecek katkı payı tutarlarını, bireysel emeklilik hesabındaki birikimleri, bireysel emeklilik hesabındaki birikimler ile değişiklik talebinde bulunulan tarihten itibaren ödenecek katkı payı tutarlarını kapsamak üzere yeniden belirlenebilir.

c) Plan Değişikliği

Emeklilik planınızı bir yılda azami 4 kez değiştirilebilirsiniz.

d) Başka Bir Şirkete Aktarım

Başka bir şirketten aktarımla düzenlenmemiş ise, emeklilik sözleşmenizi, yürürlük tarihinden itibaren en az iki yıl süreyle aynı şirkette kalmak suretiyle başka bir şirkete aktarabilirsiniz. Başka şirketten aktarımla düzenlenmiş sözleşmenin, tekrar aktarıma konu olabilmesi için ise, ilgili şirkette en az bir yıl kalması gerekir. Aktarım, birikimin ve devlet katkısı hesabına ilişkin tutarın tamamını kapsayacak şekilde yapılır.

Eğer giriş aidatı borcunuz varsa bu tutar birikimlerinizden indirilir.

Aktarım yapılan şirketteki yeni emeklilik sözleşmesi için giriş aidatı alınmaz. Bireysel Emeklilik Sistemi'ne giriş tarihinizden kaynaklanan süreye ilişkin haklarınız aktarım yapılan şirkette aynen korunur.

e) Hesapların Birleştirilmesi

Hesap birleştirme işlemi ancak emekliliğe hak kazanıldığında yapılabilir.

Birden fazla emeklilik sözleşmeniz varsa, emeklilik hakkı kazandığınızda, yürürlükte bulunan sözleşmelerinizin bulunduğu şirketlerden birine talepte bulunarak hesaplarınızı birleştirebilirsiniz.


Giriş Aidatı ve Kesintiler

01.01.2016 tarihinde yürürlüğe giren Yönetmelik ile birlikte bireysel emeklilik sözleşmesinden yapılabilecek kesintiler değişmiştir. Bu kapsamda, sözleşmenin ilk 5 yılı içinde ve 6. yılından itibaren yapılabilecek olan kesintilere ayrıca üst sınır getirilmiştir.

İlk 5 yıl içerisinde yapılabilecek kesintiler:

Giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi toplamı, sözleşmenin ilk 5 yılı süresince, her yıl için ilgili takvim yılı başında belirlenmiş ilk 6 ay için açıklanan aylık brüt asgari ücretin %8,5’ini aşamayacaktır.

Emeklilik, vefat, maluliyet gibi durumlar haricinde sözleşmenin 5 yılı dolmadan sonlandırılması durumunda; ilk 5 yıl içerisinde alınabilecek olan ve ayrılma tarihine kadar tahsil edilmemiş olan tutar, bireysel emeklilik hesabından ertelenmiş giriş aidatı olarak indirilebilecektir.

Sözleşmenin ilk 5 yılından sonra sözleşme sonuna kadar giriş aidatı, yönetim gider kesintisi adı altında herhangi bir kesinti yapılmayacaktır.

İlk 5 yıldan sonra yapılacak kesinti ve iade tutarları;

Bireysel emeklilik sözleşmesinin 6. yılı ve sonrasında, sözleşmeden çıkılması durumunda Devlet Katkısı ile ilişkili üst sınır kontrolü yapılacaktır. Yapılacak toplam kesinti tutar üst limiti; sözleşme kapsamında devlet katkısı hesabında bulunan tutarın belli bir oranına karşılık gelen tutar olarak belirlenmiştir.

Her bir sözleşme bazında, ilgili sözleşmenin yürürlük tarihinden, sözleşme sonlanma tarihine kadar şirketçe yapılacak kesintilerin toplam tutarı, sonlanma tarihinde sözleşme kapsamında varsa Devlet katkısı hesabında bulunan tutar üzerinden aşağıdaki tabloda yer alan oranlar kullanılarak hesaplanacak tutarı geçemez. Devlet katkısı kontrolü, 01/01/2021 tarihinden itibaren yapılmaya başlanacaktır.


Emekliliğe Hak Kazanma

Bireysel Emeklilik Sistemi’ne giriş tarihinizden itibaren en az on yıl sistemde bulunmak koşuluyla ve 56 yaşınızı tamamladıktan sonra emekliliğe hak kazanırsınız.

Birden fazla emeklilik sözleşmeniz bulunması halinde, tüm sözleşmelerden emekliliğe hak kazanmanız için en az birinden bu hakkı kazanmanız yeterlidir. Emeklilik hakkını elde ettiğiniz tarih itibariyle yürürlükte bulunan sözleşmelerinizin bulunduğu şirketlerden birine talepte bulunarak ve diğer sözleşmelerinize ilişkin hesaplarınızı talepte bulunduğunuz şirketteki sözleşmenize ilişkin hesapları ile birleştirmek suretiyle emeklilik hakkını kullanabilirsiniz. Başvurunun yapıldığı şirket, hesap birleştirme işlemlerinizi, diğer şirketlerdeki hesaplarınıza ilişkin olarak düzenleyici kuruluş olan Emeklilik Gözetim Merkezi’nden alacağı bilgiye göre yürütür.

Emeklilik sözleşme süresi içinde katkı payı ödemesine ara verebilirsiniz. Ödemeye ara verdiğiniz dönem de emekliliğe hak kazanmaya ilişkin süre hesabında dikkate alınır.

Emekliliğe hak kazandıktan sonra birikimlerinizi 3 şekilde geri alabilirsiniz.


Programlı Geri Ödeme

• Birikimleriniz Bireysel Emeklilik Sistemi’nde kalır ve getiri elde etmeye devam eder.
• Şirket ile birlikte belirleyeceğiniz program dahilinde birikimleriniz kısım kısım geri ödenir.
• Yılda en fazla iki defa geri ödeme programınızı değiştirebilirsiniz.
• İstediğiniz anda paranızı toplu olarak alma hakkınız saklıdır.
• Geri ödeme tutarı üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılır.


Toplu Para

• Bireysel emeklilik hesabınızdaki birikiminiz, birikiminizin getirisi üzerinden stopaj kesintisi yapıldıktan sonra toplu para olarak ödenir.

Teklif İste